Betrokken uitvaarten

3x alternatief rouwvervoer

2012-02-17T13:40:00.000+01:00

Een auto van de familie
Op een dag in December werd ik gebeld door een familie die zoveel mogelijk zelf wilde doen en zo min mogelijk bemoeienis van een uitvaartondernemer en “zwarte kraaien” wenste. Ze hadden zelf een zelfbouw kist gekocht, deze bekleed en beschilderd met de kleinkinderen. Zij zouden ook graag hun vrouw en moeder in de eigen auto van één van de zonen naar de begraafplaats rijden. En zo geschiedde. Liefdevol tilden de zonen de prachtige kist met moeder gezamenlijk vanuit huis naar de auto, waar de kist precies in paste. Ik reed vooruit naar de begraafplaats en wachtte op de familie. Toen ze daar allen stonden kwam de rijdende zoon langzaam aanrijden. Uit de open raampjes woei klassieke muziek ons tegemoet.

Volkswagenbusje
Een zieke jonge vrouw met twee kinderen van middelbare school leeftijd had de wens uitgesproken om te worden begraven in het dorp waar ze was opgegroeid. Vanuit Den Haag moesten we daar een flink stuk voor rijden. Zij wilde niet in een traditionele kist liggen noch in een traditionele rouwauto naar haar dorp gebracht worden. Omdat ze haar overlijden zag aankomen ging ze zelf en samen met haar vrienden en familie op zoek naar alternatieven.
Ze koos een mand uit, en een prachtig blauw volkswagenbusje dat was omgebouwd voor rouwvervoer. De sfeer van het busje heeft iets flower power achtigs. Het bouwjaar bleek, haar geboortejaar te zijn. De familie droeg de jonge vrouw uit huis en één van haar dochters reed het lange stuk naar haar geboortedorp met haar mee.

Mijn Mazda
Het was Kerst. Er overleed een buitenlandse in Nederland wonende muzikante. Een jonge talentvolle vrouw. Haar familie was niet in staat naar Nederland te komen om de uitvaart te regelen. Veel vrienden, allen ook muzikant, waren het land uit op familiebezoek. Een naaste vriendin nam de organisatie van de uitvaart op zich, maar er bleek heel weinig geld te zijn. Samen hebben we gekeken hoe we de uitvaart binnen het beschikbare budget konden houden. Er werd besloten een herdenkingsconcert te organiseren op een later tijdstip en de uitvaart nu in zeer kleine kring uit te voeren. Om kosten te besparen zouden we de muzikante samen in mijn auto vanuit het mortuarium naar het crematorium brengen. Toen de wel in Nederland aanwezige muzikale vrienden wisten hoe laat wij zouden vertrekken ontstond er een spontane bijeenkomst op het mortuarium. Een trio nam naast de kist plaats en speelde muziek voor de muzikante. Er werden speeches gehouden en de kist werd door hen gesloten. Samen zetten zij de kist en de door haar vrienden meegenomen bloemen in mijn auto en deden zij de muzikante uitgeleide.

Allerzielenviering op 2 november 2011

2011-10-14T10:56:00.004+02:00

Op woensdagavond 2 november 2011 organiseren Gita Beets van Betrokken uitvaarten en Marion Kuiperi van Ruimte voor Rituelen een Allerzielen viering. Iedereen is welkom op deze Allerzielen viering om zijn of haar overleden dierbare(n) te gedenken. De viering begint om 19:30 en is om 21:30 afgelopen. Het is een avond voor alle mensen die stil willen staan bij hen die ze verloren hebben.

De oorsprong van Allerzielen

Op Allerzielen - 2 november - herdenkt de Kerk alle overleden gelovigen.
De traditie stamt, voorzover bekend uit de abdij Cluny (klooster uit het Frankische Rijk) waar abt Odilo in 998 bepaalde dat alle met Cluny verbonden kloosters op de dag na Allerheiligen de gestorvenen op bijzondere liturgische wijze moesten herdenken. In de 14de eeuw werd deze herdenkingsdag algemeen in de Rooms-Katholieke Kerk.

De viering

Een mooi eeuwenoud ritueel dat wij graag, los van de kerk, op onze eigen wijze vorm willen geven. Het wordt een interactieve viering met muziek, meditatie, stilte, het zingen van de namen en uitwisseling. We sluiten de avond af met een drankje.

Je kan een foto van je dierbare meenemen die je op een doek kunt bevestigen Aan het eind van de viering kun je de foto weer meenemen.

En je kan een stukje hout meenemen met daarop zijn of haar naam of namen.

Waar

De viering vindt plaats in de Remonstrantse Kerk op de Laan van Meerdervoort 955 in Den Haag. Deze kerk ligt tegenover de Appelstraat, het trapje op naar boven. Je kunt er met de auto komen via de Pioenweg.

Tijd

De viering begint om 19:30 en is om 21:30 afgelopen.

Kosten

De kosten voor deelname aan deze avond zijn € 15,00 per persoon.

Aanmelden en betaling

Vind je het prettig om te komen meld je dan door middel van een mailtje aan via mail-adres gita@betrokkenuitvaarten.nl en geef het aantal personen met wie je komt er bij op. Je kunt het geld over maken naar banknummer 1548.77.093 ten name van Betrokken Uitvaarten onder vermelding van Allerzielen en je naam.

Ik hoop je op Allerzielen te verwelkomen.

budget uitvaarten: hoe zien die er eigenlijk uit ?

2011-09-19T15:04:00.000+02:00

Budget uitvaarten in Den Haag
Zo langzamerhand zie je steeds meer aanbieders van budget uitvaarten. Niet zo gek met al die negatieve berichten over de economie, dalende beurzen en dreigende bezuinigingen bij overheid en bedrijven. We gaan het allemaal in onze portemonnaie voelen. Het is dus wellicht verstandig om ook bij een uitvaart op de prijzen te letten en eens te kijken wat zoiets nou eigenlijk kost en waar die hoge kosten die een uitvaart toch vaak met zich meebrengt nou precies vandaan komen. Maar eerst nemen we eens een budget uitvaart onder de loep.

Hoe ziet de allergoedkoopste uitvaart eruit?
Jij en je familie maken via internet, telefoon of tijdens een bezoek op de locatie van de uitvaartonderneming afspraken over de uitvaart.
Je dierbare wordt opgehaald van huis of het ziekenhuis en naar een rouwcentrum gebracht. Daar wordt je dierbare door uitvaartverzorgers, zonder aanwezigheid van de familie, verzorgd en gekleed en in de goedkoopste kist uit het assortiment gelegd. De kist wordt gesloten en je dierbare wordt tot aan de dag van de uitvaart in een koelcel geplaatst. Er zijn geen bezoeken. Op de dag van de uitvaart wordt je dierbare zonder familie naar een crematorium of begraafplaats gebracht door de uitvaartonderneming. De uitvaartonderneming doet aangifte van overlijden en zendt je de akte van overlijden toe.
De uitvaart wordt op respectvolle wijze uitgevoerd, maar de familie is er nadat de overledene is opgehaald niet meer bij aanwezig. Ook betrokken uitvaarten kan zo’n budget-uitvaart in Den Haag realiseren vanaf € 1850,-.

Het miniemste scenario …
Is het bovenstaande het miniemste scenario? Nee niet helemaal. Het goedkoopste wordt het als je de uitvaartonderneming er tussen uit laat en de hele uitvaart in eigen hand neemt.
Je kunt zelf je dierbare wassen en aankleden. Je kunt je dierbare zelf thuis opbaren en via internet een kist aanschaffen, na enig gezoek vind je wel iemand die er één kan leveren of er zelf één bouwen. Je kunt zelf aangifte doen bij de gemeente en je kunt je dierbare in een eigen auto vervoeren naar begraafplaats of crematorium. Daar waar je bij het eerste scenario nauwelijks bij de uitvaart bent betrokken dan alleen afspraken maken over hoe, wat en wanneer, zit je bij deze optie op de eerste rang.

Maar wie voelt zich zeker genoeg om deze weg te bewandelen. Er ploppen zoveel vragen op. Aan welke eisen moet ik voldoen? Hoe hou ik het lichaam goed ? Waar haal ik dan een koeling vandaan ? Mag ik dit wel zo doen ? En zo heb je al snel de behoefte aan iemand die je hierbij kan adviseren. Het scenario toch ietsje uitbreiden dus … Regelmatig ondersteunt betrokken uitvaarten families in zo’n soort scenario.

Wat als je het nu toch ietsje anders wilt ?
Natuurlijk kun je beide bovenstaande scenario’s aanpassen, maar …. En je raadt het al. Dat kost geld. Ieder extra bezoek moet worden betaald, ruimtes worden gebruikt en vooral personeel moet worden ingezet.
-    Een andere kist ? Geen probleem, maar die is wel duurder.
-    Een bezoekje in een rouwcentrum of een afscheidsdienst ? Ook prima, de ruimte wordt gehuurd, personeel moet ook hier worden ingezet en best veel personeel, want je dierbare wordt naar de ruimte gebracht, naar je zin neergezet en er weer opgehaald, er is iemand voor de muziek en om te zorgen dat je gasten worden ontvangen.
-    Iets te drinken ? Prima, ruimte wordt gehuurd en catering ingeschakeld. Catering is trouwens ook één van de grote kostenposten op een uitvaartnota.
-    Niet in een algemeen graf, maar in een privé graf begraven ? Prima maar houdt rekening met de kosten. Een nieuw familiegraf kost al gauw 4000 euro.
-    Dragers ? Prima. Kosten naar rato van het aantal dragers.
-    Een andere rouwauto, motor, bus of paarden of een volgauto? Of wil je rouwkaarten versturen ? Prima, maar er hangt een prijskaartje aan.
Daarnaast moet, zodra er van de budget-uitvoering wordt afgeweken, ook de uitvaartonderneming meer tijd steken in de organisatie van de uitvaart en dus worden ook die kosten doorberekend.

Vraag offertes aan …
Een exacte kostenopgaaf kan pas gegeven worden als duidelijk is hoe de situatie is en wat de wensen van de familie zijn. Wil je een uitvaartondernemer selecteren op basis van de prijs dan is het verstandig om bij verschillende uitvaartondernemers een offerte te vragen en de geoffreerde diensten te vergelijken. Wat is het verschil in prijs, welke locaties worden er aangeboden, wat is de mate van serviceverlening en hoe reageert de ondernemer. De goedkoopste pakketten zijn echt pakketten met minimale dienstverlening en mogelijkheden. Uitstekend als dat de bedoeling is, maar misschien minder geschikt als je met warmte en betrokkenheid afscheid wilt nemen. Met een paar offertes, afgestemd op de situatie, kun je nare verrassingen voorkomen.

wat gebeurt er in de ovenruimte van het crematorium?

2011-06-20T01:21:00.001+02:00

Vind je het een raar idee om je dierbare bij een crematie in de aula te laten staan en zelf bij je dierbare weg te lopen? Of voelt het vreemd om je dierbare bij de deur van het crematorium af te geven als de dienst elders heeft plaats gevonden? vind je het eigenlijk verdrietig dat vreemde handen de zorg voor je dierbare net voor het cruciale moment van je overnemen? Zou je eigenlijk wel willen weten wat er daar in die "duistere" spelonken van het crematorium gebeurt? Vraag je je wel eens af wat er gebeurt na een afscheidsdienst als je aan de koffie of de borrel zit?
Voelt het misschien beter om te bedenken dat je iemand bij een crematie helemaal begeleidt tot echt de laatste plek waar het lichaam naar toe wordt gebracht? Voelt het misschien goed om met eigen ogen te zien en te weten wat er met je dierbare gebeurt?

In crematoria in de Haagse regio is het mogelijk om je dierbare na de afscheidsdienst in het crematorium of elders helemaal te begeleiden tot aan de oven en aanwezig te zijn bij het invoeren.

Voorwaarde
Een voorwaarde is veelal wel dat je het van te voren afspreekt met het crematorium. Dan kunnen medewerkers zich voorbereiden en zorgen dat de ovenruimte gereed is om je te ontvangen. Logistiek gezien moet de oven natuurlijk leeg zijn als je bij het invoeren aanwezig wilt zijn. Ook is een ontmoeting met andere overledenen niet gepast. Wanneer het meegaan naar de oven wordt afgesproken, wordt hier bij het opstellen van de dagschema's zo veel mogelijk rekening mee gehouden.
Daarnaast is het aantal mensen dat mee mag naar de ovenruimte meestal beperkt tot maximaal 10 personen.

Andere culturen
Omdat het in sommige andere culturen heel gebruikelijk is om mee te gaan naar de oven en bij de oven nog een heel aantal rituelen uit te voeren (zoals bij de hindoe's bijvoorbeeld) hangt er in crematorium Nieuw Eykenduynen een camera in de oven ruimte. De aanwezigen die achter blijven in de aula, kunnen dan op beeldschermen volgen wat er in de ovenruimte gebeurt.

Wat gaat er gebeuren
De kist moet naar de ovenruimte worden getransporteerd. Dat gebeurt op een rijdende baar en soms met een lift als de ovens zich in de kelders bevinden, zoals in de crematoria Ockenburgh en Eikelenburg. De ovenruimte is een werkruimte. Het ziet er veelal netjes uit, maar is niet erg sfeervol. Het is vooral een functionele ruimte met één of meerdere ovens. De kist wordt op het invoermechanisme voor de oven geplaatst door de crematorium medewerkers. Er wordt een vuurvaststeentje op de kist gelegd met een registratienummer. Dit steentje blijft bij de as van de overledene en kun je later terug vinden in de asbus. De deuren van de oven zijn beveiligd. Pas als het sein veilig wordt gegeven kan de deur van de oven worden geopend. Iemand van de familie of een medewerker drukt op een knop om de deur van de oven automatisch open te schuiven. De kist wordt naar binnen geduwd met een schuif of naar binnen gebracht op een soort hefvork. In een aantal crematoria hoor je een sissend geluid. Dit is een waterscherm om het uitslaan van vlammen uit de oven te voorkomen. Zodra de kist binnen is, en dat gaat eigenlijk heel snel, gaat de schuif van de oven weer dicht.

Temperatuur
De temperatuur van een oven wordt naar mate de dag vordert steeds hoger en kan wel op lopen tot 800 of 900 graden. Sommige kisten met een licht ontvlambare buitenkant zie je al ontvlammen als ze de oven in glijden. Als je naar binnen kijkt zie je een oranje gloed.

Duur van het verbrandings proces
Het duurt ongeveer een uur en een kwartier tot anderhalf uur voordat een lichaam is verbrand en er verwerkbare resten zijn overgebleven. Alle hete as en sintels worden in een container geschoven om af te koelen. In die resten zitten metalen uit het lichaam en de kist. De metalen worden uit de as gefilterd met een grote magneet. Deze metalen worden bewaard en gesorteerd in bakken. Een aantal keren per jaar worden deze landelijk verzameld en de opbrengsten hiervan gaan naar een goed doel. De as en sintels die resteren worden vermalen tot fijne as. Deze as wordt minimaal 30 dagen bewaard in een Asbus in de opslag van het crematorium.

Kinderen en Volwassenen
Zowel volwassenen als kinderen kunnen mee naar de oven. Kinderen zijn vaak ontzettend nieuwsgierig naar wat er eigenlijk allemaal gebeurt. Ik heb kinderen dubbelgeklapt voor de oven zien staan om goed te kunnen zien wat er in de oven plaats vond, maar ik heb ze ook op het moment van invoeren zien snikken van verdriet. En zoals voor alle handelingen die bij een overlijden kunnen komen kijken geldt ook hier dat volwassenen en kinderen heel goed weten of ze bij zoiets aanwezig willen zijn of niet. Ik stel bij een crematie altijd de vraag of er iemand van de familie of vrienden mee wil naar de oven. Het is aan ieder zelf te bepalen of dit een ritueel is dat je wilt doormaken.

afscheid van papa

2011-05-17T21:10:00.000+02:00

voor Fleur (5 jaar) en Suus (3 jaar)

Papa ligt in een lichte houten kist, omringd door bloemen in het rouwcentrum Sorghvliet. Het bloemstuk van mama, Fleur en Suus ligt op een glazenplaat op het voeteneinde van de kist. Mama, Fleur en Suus komen om half één binnen. ’s-Ochtends heb ik Fleur en Suus voor het eerst ontmoet. Terwijl Suus bij de buren op bezoek gaat, zit ik even met Fleur te kletsen. Ze vertelt me wat ze allemaal heeft gekocht op Koninginnedag en waar die spullen nu allemaal staan. Een van de items is “ontploft”. Ik vraag haar hoe dat nou mogelijk is. Nou zegt Fleur: het is niet een echte, het is nep. Oh zeg ik, tja die ontploffen nou eenmaal. Dan wil ze ook naar de buren. Ze loopt de deur uit, maar rent dan naar me terug en geeft me een dikke knuffel.

Op het rouwcentrum stappen mama, Fleur en Suus dus naar binnen, met alle familie (oma’s, opa, broers van papa en wat vrienden). We staan even stil in de gang. Ik ga op mijn knieën zitten om Fleur en Suus uit te leggen waar hun papa ligt en hoe het er uitziet en dat ze naar papa toe mogen als ze dat willen, maar dat het niet hoeft.

Eerst gaat mama naar papa, om even te wennen en te kijken of het wel verstandig is om papa aan de kinderen te laten zien. Maar Fleur en Suus zijn niet te stoppen. Ze komen naar me toe, Suus wil opgetild worden en nu naar papa en Fleur komt dicht bij me staan, want die wil ook mee. We lopen naar de deur om te kijken. Even is er wat paniek bij oma en bij mama. Kunnen ze het wel aan, maar Fleur en Suus willen gewoon naar binnen. Ze willen papa zien.
Suus zit op mijn arm als we naar binnen lopen. Fleur is met mama. Ik vertel Suus dat ze precies kan vertellen aan me wat zij wil doen. Als ik naar binnen loop kan zij aan geven hoe dicht bij ik mag komen en dat ze "stop" mag roepen als het goed is. En daar gaan we. Langzaam lopen we naar de kist, Suus is vol concentratie aan het kijken. Ze kijkt en kijkt. En zegt halverwege “stop”. We staan stil en blijven kijken. Mama legt met Fleur op de arm het rode kussen in de vorm van een hart bij papa. Het luistert nauw om de goede plek voor het hart te vinden. Na een tijdje zegt Suus: “Ik wil dichter bij haar gezicht komen”. Dus lopen we dicht naar de kist. En weer kijkt ze aandachtig.
Dan zegt Suus “Ik wil papa aaien, mag dat”. Op het moment dat ze dat zegt schrikt ze ook een beetje en draait haar hoofd even op mijn schouder en kruipt bijna in me. Natuurlijk mag dat en ik vertel haar dat papa heel koud is en dat ze daar niet van moet schrikken. Ze vraagt hoe dat komt en ik vertel haar dat papa in een koude kamer wordt neergezet zodat hij mooi blijft.
Suus zegt. “Ik mag het wel, maar het hoeft niet”. "Zo is het", zeg ik tegen Suus.
Ik aai over George zijn hand om haar te laten zien dat het kan. Ze buigt zich voorover en aait zijn hand. Ze kijkt en nog een tijdje later aait ze Papa over zijn hoofd, door zijn haren. We blijven een hele tijd kijken.
Na een tijdje heeft Suus genoeg in zich opgenomen en kunnen we weg.

Suus komt naar de hal. We zitten op de grond te wachten tot de bel gaat en de eerste mensen binnen komen. We kletsen wat. En dan gaat de bel. De eerste gasten. Fleur en Suus gaan beiden mee om de deur open te maken. Twee koppies kijken nieuwsgierig naar buiten.

Er komen een heleboel mensen en Fleur en Suus hobbelen er een beetje doorheen. Het is natuurlijk een beetje saai voor kinderen, maar Fleur en Suus doen hun best en ze hebben ook niet zoveel zin in kleuren en puzzelen ofzo. Het is eigenlijk veel te spannend.

Het is tijd om afscheid te nemen. Ik vraag aan mama en de kinderen of ze willen helpen om de kist te sluiten. Dat willen ze heel graag. Fleur en Suus zijn er allebei heel stellig in. De rest van de familie gaat even buiten wachten. Zij hebben al afscheid genomen van papa.
Ik ga de kamer binnen met Fleur en Suus en vraag hen of ze mij even willen helpen om hun bloemstuk van de kist af te halen, anders kunnen we de kist niet sluiten. Samen tillen we het bloemstuk van de kist en zetten het voorzichtig op een tafeltje. Fleur zegt dat het voorzichtig moet anders klotst al het water eruit. En daar heeft ze gelijk in. Daarna pakken we de glazen plaat met zijn drieën op en zetten die ook heel voorzichtig tegen de muur aan. Fleur neemt haar taak heel serieus op. Want ja, de glazen plaat mag niet breken. Dan gaan we naar de kist.
Fleur op de arm bij mama en Suus bij mij op de arm. Papa wordt geaaid, over zijn trui en hij krijgt kussen op zijn voorhoofd. Suus huilt dikke tranen. Maar ze is heel geconcentreerd op het afscheid nemen. Fleur kijkt en kijkt en praat met mama. Allemaal zeggen ze dat ze papa heel erg zullen missen. Na een tijdje wil Fleur de deksel op de kist doen. We pakken met zijn vieren de deksel beet en leggen hem over het voeteneinde. Dan til ik Suus weer op en mama Fleur. Suus schuift huilend het deksel naar boven. Ze is sterk, ze doet een stukje bijna in haar eentje. Als er nog een klein reepje over is waardoor we papa zijn gezicht nog kunnen zien staan we allemaal naar hem te kijken en Suus huilt hartverscheurend in mijn armen. mama en Fleur huilen. Suus haar lijfje schokt. En dan schuiven we met zijn allen de kist dicht.
Ook de schroeven willen de kinderen dicht draaien. Ze krijgen allemaal een schroef. Fleur en Suus kunnen er moeilijk bij want de kist staat best hoog. "Ik wil op de kist zitten", zegt Suus. En daar gaat ze. Ook Fleur wil natuurlijk op de kist zitten. Samen werken ze hard om de schroeven dicht te draaien. Ze krijgen een beetje hulp voor de laatste stukjes. En steeds gaan ze op een ander plekje op de kist zitten. Dan komt de broer van papa ook nog even helpen. Nu de kist dicht is wil hij dat ook wel. Samen maken zij het af. Het is tijd om naar huis te gaan.

foto's: een troostende ondersteuning bij herinneren

2011-04-16T16:07:00.001+02:00

Van veel belangrijke momenten in ons leven maken we uitgebreid foto’s. Later kun je dan nog na genieten van het moment. Trouwerijen, verjaardagen, diploma uitreikingen, feestjes en vakanties een ieder die ze maar wil zien wordt getrakteerd op verhaal en beeld. Gemaakt door een professional of amateur, op de PC, in een album of TV, gedeeld op internet, facebook of hyves, we vinden het heerlijk onze ervaringen met geinteresseerden te delen. Maar wat vind je bijvoorbeeld van het maken van foto’s bij een opbaring, bij het afscheid nemen, bij het overleggen van je dierbare in de kist, bij het sluiten van de kist en tijdens de uitvaart zelf?

Gevoel van weerstand
Grote kans dat je eerste reactie daarbij is, dat dat niet kan of hoort. Dat je die momenten later toch niet terug hoeft te zien. Dat je bang bent dat er allemaal verdrietige mensen op de foto’s staan. Dat het voelt als potten kijken. Dat mensen er afgrijselijk opstaan met verwrongen gezichten. Dat het maken van foto’s een inbreuk is op de intimiteit of dat het maken van foto’s zou afleiden en je uit je concentratie zou halen.

Troost
Om deze of andere redenen blijft het fototoestel bij afscheid nemen vaak onbenut in de kast liggen. Wanneer er wel foto’s van de gebeurtenissen worden gemaakt blijkt keer op keer dat deze foto’s later enorm veel troost aan families bieden. Soms kunnen mensen niet wachten op de foto’s, soms duurt het enkele jaren voor er weer wordt terug gekeken. Zo heb ik zelf ervaren dat de foto’s van de uitvaart van mijn vader mij enorm dierbaar zijn, terwijl ik die het eerste jaar nooit heb bekeken. Van de uitvaart van mijn moeder een jaar later hebben wij nauwelijks foto’s en ik vind dat tot op de dag van vandaag erg jammer.

Vastleggen van bijzondere ervaringen en saamhorigheid
De dagen tot aan de uitvaart en de uitvaart zelf zitten vaak boordevol prachtige momenten die het fotograferen waard zijn. Momenten die troost bieden. Momenten die je later tot tranen toe kunnen ontroeren. Dit kan gaan om een gebaar, een hand, een situatie, een voorwerp, de mensen die geweest zijn, een overzichtsfoto enzovoort. Het is toch verbazingwekkend dat je in een korte tijd zulke bijzondere ervaringen op doet en veelal in enorme saamhorigheid en met hart en ziel een groot persoonlijk evenement voor jouw dierbare in elkaar zet. En dan zou je daar geen foto’s van maken? Juist het zien van foto’s die die sfeer weer oproepen kunnen troostend en hoopgevend zijn.

Wie maakt de foto’s
Als je foto’s zou willen hebben maar het niet goed voelt zelf achter de camera te gaan staan, vraag dan een vriend of familielid die iets verder af staat van de overledene om foto’s te maken of vraag een professionele fotograaf die taak uit te voeren. Deze maakt er vaak ook nog een mooie reportage van zodat je direct een afgeronde serie kwalitatief goede foto’s kunt bekijken. Er zijn in uitvaart gespecialiseerde fotografen, die de mooie momenten weten te vangen. Maar iedereen met oog voor detail en moment kan een weerslag van de emotionele gebeurtenissen voor je maken. En wanneer er foto’s worden gemaakt probeer dan zoveel mogelijk vast te leggen, de foto’s die je niet aanstaan of die te veel emoties oproepen kun je altijd (al dan niet voorlopig) uit je reportage laten.

van mijn stuk gebracht!

2011-03-15T22:35:00.001+01:00

Uitgeleide
Laatst stond ik in een hospice. Familie, vrienden, hospicemedewerkers en ik gingen een man uitgeleide doen die er de dag te voren was overleden. Uitgeleide doen is een vast ritueel, altijd uitgevoerd wanneer een overledene het hospice verlaat. Dit gebeurt er zeer zorgvuldig en respectvol. Voor dit ritueel wordt de kist bedekt met een mooie doek. In de hal stellen familie, vrienden en hospicemedewerkers zich op om de overledene te ontvangen als hij de hal binnenkomt. Er wordt muziek gedraaid en iets over de overledene verteld. Daarna wordt de overledene naar buiten gebracht onder begeleiding van alle aanwezigen en in de auto gezet. Stapvoets verdwijnt de auto uit het zicht, nagekeken door de achterblijvers.

Van mijn stuk gebracht !
Dit alles had de familie waar ik voor werkte nog in het verschiet. De kist waar de man in gelegd zou worden werd net gebracht. Ik nodigde de vrouw en kinderen van de overledene, als ze daar voor voelden, uit om te helpen de man in de kist te leggen.
Groot was mijn verbazing toen een medewerkster van het hospice tegen mij zei dat ze was vergeten de familie te waarschuwen voor dit moment omdat het “niet zo fijn is om te zien”. Zij vroeg mij de familie aan te raden er niet bij aanwezig te zijn. Even was ik volkomen van mijn stuk. Als het enigszins mogelijk is doe ik dit het liefst samen met de familie zonder verdere toeschouwers. Ik heb nog nooit iemand die hieraan heeft geholpen horen zeggen dat het niet zo fijn was. Het is zo'n ongelooflijk intiem en teder moment, het is juist een gemiste kans dit moment voorbij te laten gaan. Ik was ontzettend verbaasd in deze omgeving, waar mensen gewend zijn aan de dood, geconfronteerd te worden met angst voor deze handeling.

Hoe gebeurt het in de kist leggen ?
In overleg met de familie en eventuele ondersteuners bepalen we daags te voren wat de beste manier is om de overledene in de kist te leggen. De ruimte en de plek waar de overledene ligt beperkt de mogelijkheden meestal. Zo heb ik bijvoorbeeld samen met de familie mensen in de kist gelegd in de hal van een flat, de kelder, de gang van een huis, op de 1e etage in de studeerkamer, de huiskamer, de slaapkamer etc. Soms moeten mensen daarvoor naar beneden worden gebracht. Dit kan dan gebeuren op een brancard of gewoon in een laken. Iedereen is vrij zelf te bepalen waar hij helpen wil en wanneer. Kinderen, vrouwen, mannen, ouderen iedereen kan een handje helpen en, zo is mijn ervaring, weet iedereen precies waar voor hem de grenzen liggen. Juist dat maakt het ook zo mooi. Aarzelend zie je mensen steeds een stapje dichter naar de dode doen, en daarmee de dood omarmen in hun leven.

Schoonheid van het ritueel
Maar goed nu stond ik in de hal van het hospice en ik voelde me door de stelligheid van de vrouw even uit balans gebracht. Na een moment van aarzeling zei ik haar dat ik mensen eigenlijk altijd samen met familie in de kist leg en vertrok naar boven.
Eenmaal boven werd ik weer bevestigd in de schoonheid van dit moment en ritueel. De man lag nog op zijn eigen bed en hij werd door zijn vrouw samen met hun kinderen liefdevol en zacht in zijn kist gevleid. Hij werd toegedekt met de bij de kist passende wade en allerlei voorwerpen als tekeningen, schelpen en een rozenkrans werden meegegeven. Hij kreeg nog zoenen en werd gestreeld. Liefdevol werd er afscheid van hem genomen. Wie er behoefte aan had, had nog even een moment met hem alleen. Vervolgens sloten we de kist gezamenlijk en legden de doek van het hospice over de kist.

Uitgeleide
De mensen beneden werden gewaarschuwd dat de overledene eraan kwam en het uitgeleide ritueel nam een aanvang, toen de kist de lift uitkwam.

zelf je dierbare wassen: ontroerend mooi!

2011-02-26T13:35:00.001+01:00

Als ik een familie de vraag stel of zij hun dierbare overledene zelf willen wassen en aankleden wordt er in eerste instantie vaak terughoudend op gereageerd. Wij zijn niet meer gewend om met de dood om te gaan en de dood in al zijn verdriet en schoonheid te aanschouwen en echt te voelen. Maar hoe gek is dat eigenlijk ! Tot het moment van de dood hebben wij onze dierbaren veelvuldig opgezocht, verzorgd, verschoond, vastgehouden, gekoesterd en getroost. Op het moment van de laatste ademtocht waren we er misschien wel bij. En als dan iemand zijn laatste adem heeft uitgeblazen weten we niet meer wat we moeten doen. In onze ontreddering laten we de verzorging misschien zelfs aan andere onbekenden over. Soms kan het niet anders, maar vaak heb je een keuze.

Neem de tijd!

Neem als dat mogelijk is na het overlijden van je dierbare even de tijd! Het is meestal niet nodig overhaast beslissingen te nemen. De manier waarop iemand is gestorven kan ook de beslissing beïnvloeden. Soms is het misschien niet zo prettig de laatste verzorging zelf te doen, en is het verstandig pas na de verzorging bij de overledene te zijn. Je uitvaartondernemer kan je helpen de juiste beslissingen wel overwogen te nemen. Volg je gevoel, vraag je af wat je echt zelf zou willen voor je dierbare op dat moment en maak dat bespreekbaar. Wil je geen vreemde handen aan het je zo dierbare lijf? Vind je het juist eng? Praat erover, stop het niet weg.

Wat houdt die laatste verzorging eigenlijk in?

Veel families waar ik kom weten niet wat die laatste verzorging precies inhoud en hebben daar allemaal beelden en fantasieën bij die regelmatig niet kloppen met de werkelijkheid. Ze hebben het bijvoorbeeld over afleggen (een term die ik zelf helemaal niet gebruik) of dichtstoppen van lichaamsopeningen, omdat ze dat van vroeger kennen. Maar eigenlijk is die laatste verzorging niet meer dan iemand helemaal wassen, insmeren met de crèmes/poeders die hij of zij zo lekker vond, scheren, epileren, haren doen, nagels knippen, lakken, en/of opmaken. Om eventuele lekkage op te vangen krijgt een overledene een luierbroek onder de kleren aan. Ik ben zelf een voorstander van zo natuurlijk mogelijk opbaren. Het hechten van monden (om de mond dicht te houden) en het gebruik van oogkapjes (om de nabestaanden de deukjes in de ogen die vaak na een aantal dagen ontstaan te besparen) pas ik bijna nooit toe. In de dagen na het overlijden verandert het lichaam langzaam en geleidelijk. Dit te zien en te aanvaarden helpt ook bij het afscheid nemen. Het is een natuurlijk onderdeel van het proces waar de overledene en de familie in zitten.

Het is fijn de laatste verzorging te doen in een ontspannen prettige sfeer. Een sfeerlicht, een kaarsje, muziek, het kan er allemaal een onderdeel van zijn je te helpen. Eerst leggen we alles klaar wat je nodig hebt, zodat je daarna ongestoord aan de gang kunt gaan.

Voor het wassen en aankleden moet je minimaal met 2 personen zijn. Je moet de overledene af en toe even op de zij draaien om op de rug te kunnen komen en de kleding aan te kunnen trekken. Het aankleden is een handigheidje. Het is niet zwaar of moeilijk, je moet alleen even weten hoe je dat het beste kunt doen. Als er één familielid is doe ik het samen met dat familielid, zijn er meer mensen dan hangt het van de situatie af of ik help, aanwijzingen geef of me terugtrek.

De eerste aanrakingen en daarna …

Omdat veel mensen nog nooit een dood lichaam hebben aangeraakt is de eerste aanraking meestal heel voorzichtig en onwennig. Het is een grote stap dit lichaam aan te raken. De stap is groter als het lichaam van je dierbare al helemaal is afgekoeld, dan als het nog warm is direct na het overlijden. Maar een stap blijft het.

Ik ben niet altijd bij het wassen en kleden aanwezig. Soms is er een ervaren familielid die de regie van dit ritueel op zich neemt. Als ik er wel bij ben zie ik mensen bij iedere aanraking groeien. Langzaamaan wordt het gewoner. Ik zie de families ontspannen. Ze huilen en lachen, praten tegen de overledene en raken haar/hem teder aan. Ze worden gewassen met hun eigen zeep of van top tot teen gemasseerd en geolied, zoals dat ook op hun ziekbed gebeurde. Ik vind het een ontroerend mooi ritueel.

Heb je jezelf wel eens afgevraagd wat jij prettig zou vinden als je dood ging?

Wie zou je willen dat je dan verzorgen? Misschien maakt het je allemaal niet uit, maar het zou ook maar zo kunnen dat je het dan wel fijn zou vinden als je eigen dierbaren je die laatste keer zouden wassen en vertroetelen. Dat zij je zelf de met liefde uitgezochte kleren gewoon voor de laatste keer zouden aantrekken en je misschien wel zouden optutten.

een ontwapenende ontmoeting in rouw

2010-11-22T13:54:00.003+01:00

Soms gebeurt het zomaar! Een bijzondere ontmoeting met een bijzonder mens op een moment dat je dat helemaal niet verwacht. Iemand die zomaar zijn ziel opent en zijn emoties voor je neerlegt, zijn leed met je durft te delen, een moment van diep menselijk contact. En het enige dat je daarvoor eigenlijk hoeft te doen is je open stellen en even te luisteren.

Afgelopen zaterdag stond ik voor een buurtwinkel, met mijn fiets aan de hand te wachten op mijn dochter die binnen het een en ander te regelen had voor een winkelstage voor school. Er kwam een vrouw van rond de 70 mijn richting op lopen. Ze had een verzorgd en opgemaakt gezicht, een kleurige jas en baret (eigenlijk weet ik niet eens zeker of ze er wel zo uitzag, maar dit is het beeld van mijn herinnering). Heel open passeerde ze me en zei me gedag. Het was zo open dat ik het als heel ontwapenend ervoer. Ik zei haar gedag terug en registreerde de enveloppe in haar hand. Terwijl ze langs me heen liep vroeg ze: "Het is toch zondag vandaag?". Ik antwoordde haar dat het zaterdag was, waarop zij haar hoofd naar me omdraaide en zei "ik ben ook zo in de war!" Vervolgens liep ze naar de brievenbus even verderop en postte de brief.

Even later vatte ze de terugweg aan. Ze liep weer langs me en stopte om te verklaren waarom ze zo in de war was. Ze had namelijk recentelijk twee van haar kinderen verloren. Haar gezicht straalde nog dezelfde openheid uit als even daarvoor. Je kon dit leed er niet van af lezen. Je kon er niet van af lezen hoe verdrietig ze was, hoe verloren ze zich voelde. Je kon er ook niet van af lezen hoeveel moeite haar gewone dagelijkse handelingen kostte en hoe onzeker ze zich voelde in dit voor haar nieuwe lege universum.

Vanwege mijn vak heb ik natuurlijk veel met rouwende mensen te maken en veel over rouw gelezen, en ik zei haar dat problemen met het geheugen veel voorkomen bij rouwende mensen. Dat je dan niets kunt onthouden, dat je je niet goed kunt concentreren. Ze voelde zich kennelijk gehoord en vertelde verder over een probleem dat ze had. Ze durfde namelijk niet meer met de bus en de tram. Vaak ging ze nu te voet, want dat ging nog prima, maar soms vond ze dat toch heel erg onhandig. En eigenlijk moest ze er ook een beetje om lachen. We praatten een beetje over de mogelijkheden tot ze tot de conclusie kwam dat ze het eigenlijk gewoon toch maar moest doen. Dat wat eerst heel gewoon was in haar leven om te doen, was in deze periode van rouw opeens een probleem geworden. Ze wist gewoon niet meer hoe het moest. Door er even over te praten voelde ze zich een beetje sterker worden, en verzamelde ze, op dat moment in ieder geval, wat moed.

Na de bus en tram kwam haar eetpatroon aan de orde. Ze vertelde dat ze eerst helemaal niet meer wilde eten, maar dat dat nu helemaal over was. Ze at hardstikke goed en was zelfs heerlijk gaan snoepen. Iets wat ze vroeger echt helemaal niet deed. Ik vertelde haar dat rouwen echt heel hard werken is en dat ze daarom misschien zin in en behoefte had aan die zoetigheid. Ze stond letterlijk een tijdje helemaal stil die woorden te overdenken. Toen knikte ze.
We praatten nog even waarna ze me bedankte voor het luisteren en ik haar voor het gesprek. Een gesprek wat al met al misschien 5 minuten heeft geduurd, maar een onuitwisbare indruk op me heeft gemaakt.

kind en uitvaart: 5 tips om kinderen te betrekken bij afscheid nemen

2010-11-08T16:03:00.002+01:00

Valt u dat ook op? Bij een uitvaart zijn kinderen vaak een vergeten groep. Zij zijn bij uitvaarten niet aanwezig of er wordt weinig rekening gehouden met hun aanwezigheid. Ook bij de voorbereidingen worden kinderen vaak nauwelijks betrokken. Jammer, een gemiste kans! Zowel voor de kinderen als voor de volwassenen om hen heen. De kinderen kunnen daardoor het gevoel krijgen niet voor vol te worden aangezien, of er niet toe te doen. De volwassenen moeten het zonder hun eigenzinnige en magnifieke bijdrage en troostrijke gedachten of nuchtere kijk stellen. Het is voor beiden moeilijk elkaars verdriet te zien. Door samen invulling te geven aan afscheid nemen, samen dingen te doen en verdriet te ventileren kan ook een enorme saamhorigheid, versterking van de onderlinge band en begrip ontstaan.

Daarom heb ik voor u 5 tips verzameld om kinderen bij een afscheid te betrekken.

1. Versier samen de kist. Aan de buitenkant of aan de binnenkant van het deksel of maak samen een groot schilderij als de kist zoiets niet toelaat. Geef iedereen een deel dat ze helemaal naar eigen inzicht kunnen versieren, zodat ook echt ieders gevoel en creativiteit naar buiten kan komen. Neem er de tijd voor, het hoeft niet in één keer af. Je kunt er dagen aan schaven, maar het kan ook een kwestie zijn van 5 minuten. Een moeder zei: “Het versieren van het kistje, was een onverwacht verbazingwekkend leuke activiteit.”

2. Maak in een workshop-achtige setting met elkaar onder begeleiding zelf één of meerdere bloemstukken. Van te voren maakt u met de workshopleider/bloemist een plan, welke bloemen, takken, voorwerpen enzovoort in het bloemstuk terug zullen komen. Op de afgesproken dag ligt al het benodigde materiaal voor u klaar. Samen maakt u het meest persoonlijke bloemstuk dat u kunt bedenken. Al pratend en doend komen ook weer ieders kwaliteiten aan de orde.

3. Draag met elkaar de kist. De techniek kun je van te voren met elkaar oefenen, zodat je op de dag van de uitvaart niet voor verrassingen komt te staan. Als de kinderen nog te klein zijn om te dragen, kun je ze ook een verbinding laten maken met de kist door bijvoorbeeld linten of touw aan de kist te bevestigen, die de kinderen kunnen vasthouden. Zo hebben ook zij het gevoel er bij te horen.

4. Lees tijdens de afscheidsdienst een verhaal voor speciaal gericht tot de kinderen en de leeftijdsgroep waartoe de aanwezige kinderen behoren. Ook voor de volwassenen kan dit prettig zijn om naar te luisteren. De eenvoud, symboliek en rechtstreekse onomwonden taal kunnen een welkome aanvulling zijn op verhalen over iemands leven en gedichten. Bij een uitvaart, die ik onlangs begeleidde, werd het verhaal voor de kinderen als zeer treffend ervaren. Men vroeg een kopie van het verhaal om het ook in een andere herdenkingssetting voor te lezen, voor mensen die de uitvaart hadden gemist.

5. Knoop aan het verhaal een ritueel vast dat uitgevoerd kan worden door kinderen en volwassenen, waarbij je fysiek iets moet doen om het afscheid nemen ook met je hele lijf te ervaren of symbolisch het afscheid nemen zichtbaar te maken.

Wilt u een afscheid meer afstemmen op ook de jongere leeftijdscategorieën? Ik help u graag bij de invulling van een afscheid met kinderen. Ik deel graag mijn ideeën, adressen, technieken, kennis en vaardigheden met u. Laat u verrassen door uw prachtige kroost en geniet van hun bijzondere kijk op leven en dood, door uw verdriet heen.

mee tot het bittere eind

2010-10-10T11:56:00.007+02:00

Bij een begrafenis begeleid je je dierbare meestal helemaal tot aan het graf, verder kun je niet mee. Ik vind dat persoonlijk een mooi ritueel, een afgerond afscheid. Een afscheid tot het bittere eind.
Bij een crematie is het heel gebruikelijk afscheid te nemen van je dierbare in de aula van het crematorium. Van wat daarna nog gebeurt heb je eigenlijk geen weet meer. Toch bieden veel crematoria de mogelijkheid je dierbare, ook daar, te begeleiden tot het eind. Je kunt, als je dat wilt, mee naar de oven en bij het invoeren in de oven aanwezig zijn.

Wat maakt dat het bij een begrafenis in onze cultuur als normaal wordt gezien dit te doen en bij een crematie niet? Laatst begeleidde ik een uitvaart waarbij een deel van de familie koos voor meegaan en een ander deel voor een eerder moment van afscheid nemen. Voor ieder was er de mogelijkheid te kiezen voor een moment dat hen paste.

Na een mogelijkheid van afscheid nemen voor vrienden en bekenden, het sluiten van de kist door de familie en een zeer persoonlijke kerkdienst en koffietafel werd vader en opa in besloten kring naar het crematorium gebracht. De rouw- en volgauto's stopten bij het hek bij de ingang van het crematorium. De familie stapte uit. Zij begeleidden hem lopend achter de rouwauto naar de ingang van het gebouw. De drie kleinkinderen (vroege tieners) liepen zo dicht op de auto dat hun neuzen wel tegen de achterruit van de rouwauto leken geplakt. Ze weken geen moment van deze positie. De volwassenen liepen er in eigen tempo rustig achteraan. Bij de deur aangekomen splitste het gezelschap zich als vanzelf. De kist werd uit de rouwauto, op een rijdende baar gezet. De crematorium medewerkster zocht "de sticker", die ze niet direct kon vinden. En meteen kwamen de eerste vragen al. Zit er een sticker op? Waarom eigenlijk? Het is wettelijk verplicht en dient ervoor om er zeker van te zijn dat het hier de juiste persoon betreft. Nou weten wij wel honderd procent zeker dat het hier klopt natuurlijk, maar je kunt je ook situaties voorstellen dat het niet zo duidelijk is.

De kist met het lichaam van vader en opa ging met de lift. Een deel van de familie en ik liepen met de trap naar beneden. Daarna gingen we gezamenlijk de ruimte in waar twee ovens staan. Deze ovenruimte is ruim en ziet er wel heel netjes uit, maar een ovenruimte is wat het is. Het is er niet sfeervol, maar wel heel functioneel. De kist werd voor de oven geschoven en op het invoersysteem geplaatst. Er werd een vuurvast steentje met een nummer ter identificatie op de kist gelegd. Een steentje dat naderhand ook in de asbus meegaat. De dochter pakte haar fototoestel en legde alles vast. De ovenist maakte de oven gereed, en opende de oven. Een oranje gloed trad ons tegemoet, de kinderen en volwassenen bogen zich voorover, de kist gleed naar binnen, bestuurd door de ovenist. Toen de kist goed stond schoof de ovendeur langzaam naar beneden dicht. Een kleindochter zeeg op haar knieën en een kleinzoon stond zowat dubbel geklapt om tot het allerlaatste moment in hen op te nemen wat er gebeurde. En toen was de oven weer dicht.

Bij het naar buiten gaan kwamen de vragen en opmerkingen. "Hoe lang duurt dat nou eigenlijk?" (circa 1,5 uur) "ik zag dat er water op de kist werd gesproeid" (koeling zodat de vlammen niet direct uit de oven slaan), "ik zag allemaal stoom" en "ik zag dat de kist vlam vatte". Allemaal wilden ze graag weten hoe het eigenlijk verder ging. We namen rustig de tijd alle vragen te beantwoorden en zochten toen de wachtende familieleden weer op.

een prijzig afscheid? de uitvaartnota uitgelegd.

2010-09-16T12:51:00.005+02:00

In het tijdschrift Kassa nr. 4, september 2010 is het artikel “een prijzig afscheid” gepubliceerd. Dit artikel gaat over de kosten van een uitvaart. Klik hier om het artikel uit Kassa te lezen.
Onvermijdelijk kom je dan op de vraag wat er nu precies in de verschillende kostenposten die op een uitvaartnota staan, is ondergebracht. Dat is echter niet eenduidig en verschilt per uitvaartondernemer. Het hangt van de visie van de uitvaartondernemer af hoe de rekening is opgebouwd.

In het artikel staat: “dat leveranciers goedkoper inkopen dan verkopen is natuurlijk handelspraktijk”. Maar voel ik mij als zelfstandig uitvaartonderneemster dan een leverancier?
Nee, persoonlijk voel ik me meer een adviseur. U huurt mijn expertise in om
• uw dierbare te verzorgen of onder begeleiding zelf te verzorgen;
• u te helpen met de organisatie van het afscheid en eventueel de invulling daarvan;
• u te begeleiden bij keuzes van producten en diensten en
• om u emotioneel te ondersteunen.
Voor deze kennis en diensten betaalt u mij per uur.

Zodra ik winst maak op producten of diensten van derden kan ik er in theorie baat bij hebben deze zoveel mogelijk en zo duur mogelijk aan u te verkopen. Vooral in mijn eigen ogen verlies ik dan mijn onafhankelijkheid. Ik wil dat het mij niet uitmaakt of u bijvoorbeeld zelf een kist timmert of koopt, of een kist bij mij bestelt. Ik adviseer u over juiste maten of bestel de door u gewenste kist of we bepalen samen wat het wenselijke omhulsel is. U betaalt dan de voor mij geldende inkoopsprijs voor het product of dienst (de kist in het voorbeeld). Ook provisies die ik krijg gaan rechtstreeks terug naar u. U betaalt mij immers al per uur voor mijn geleverde diensten en expertise.

Dat uurtarief is een bruto tarief, daar zitten dingen in als kantoorkosten, investeringen, het gebruik van een aantal materialen, autokosten etc., en het feit dat ik dag en nacht bereikbaar ben. Ook het eventuele in het artikel genoemde risico dat u de nota niet betaalt is hierin opgenomen. Dat uurloon is dan ook niet laag. Echter transparant is het wel.
De begeleiding van een gemiddelde uitvaart kost ongeveer 20 tot 30 uur. Als u de kosten van een uitvaart wilt terugbrengen tot een minimum, kunnen we in overleg proberen zo min mogelijk van mijn uren te verbruiken. Dat betekent dat u heel veel zelf moet doen. Maar u kunt ook kiezen voor een zeer uitgebreide ondersteuning. De kosten van de uitvaart gaan daarmee natuurlijk omhoog.
Het voelt, voor mij in ieder geval, raar uren door te berekenen op de nota én daarboven op ook nog eens winst op producten en diensten te maken!

Wanneer ik de nota van de uitvaart met alle kosten na circa twee weken bij u kom brengen, heb ik ook een kopie van alle relevante facturen van derden bij de nota gevoegd. Op de nota staan alle gemaakte kosten en de door mij gedeclareerde, met u afgestemde uren. Op deze manier probeer ik de kosten transparant te houden.

fairtrade uitvaartproducten

2010-08-19T12:40:00.016+02:00

Als uitvaartonderneemster maak ik natuurlijk geen producten. Wel gebruik ik producten in mijn bedrijf, ik bied ze aan aan families en ik adviseer en informeer over wat er zoal aan uitvaartproducten op de markt is.
Persoonlijk heb ik een zwak voor fairtrade producten en de mensen en bedrijven die zich daar voor inzetten. Naast het feit dat ik weet dat er eerlijk handel wordt gedreven, vind ik het vaak ook hele mooie ambachtelijk gemaakte artikelen. Ook in de uitvaartwereld beginnen fairtrade producten een plek te veroveren.

Maar wat heeft u daar nu aan als u van mijn diensten gebruik maakt ?

'betrokken uitvaarten' heeft u onder andere het volgende te bieden:

- in mijn assortiment omhulsels zitten naast de omhulsels van grote fabrikanten ook omhulsels van kleine bedrijven en zelfstandigen, maar ook fairtrade manden en kisten van bananenblad, het blad van wilde ananas, of bamboe.
- u kunt bij een opbaring of afscheidsdienst gebruik maken van fairtrade bamboe-schragen.
Manden/kisten

- alle presentatiemappen en albums, met artikelen zoals kaarten en omhulsels, zijn prachtige fairtrade-producten van zandkleurig papier, gemaakt van boombast. Dit heeft een warme, eenvoudige uitstraling.
- u heeft een ruime keus uit verschillende kleuren en soorten fairtrade condoleance registers.
- na afloop van de uitvaart krijgt u alle bescheiden in een bijbehorende fairtrade doos.
Mappen/albums/registers en papier

- de doos met bescheiden krijgt u in een fairtrade draagtas van gerecycled plastic mee naar huis.
Plastic tassen

- stoffen die ik graag gebruik zijn fairtrade stoffen van natuurlijke materialen met prachtige patronen en kleuren. (In de huisstijl van betrokken uitvaarten is één van deze stoffen als basis gebruikt.)
Stoffen

- betrokkenheid bij mens en milieu

reünie

2010-06-29T11:06:00.004+02:00

Het is inmiddels een jaar geleden dat ik mijn opleiding bij Meander Uitvaartopleidingen afsloot. Elke donderdag kwamen, een schooljaar lang, 18 vrouwen van zeer verschillend pluimage, maar met een gedeelde passie en belangstelling, bij elkaar. Meestal integraal en voor de meer intiemere, moeilijke of emotionele onderwerpen verdeelden we ons per regio in groepjes van zes. Zo leerde ik 18 prachtige vrouwen kennen. Stuk voor stuk sprankelende, initiatiefrijke, levenslustige verrassende vrouwen op zoek naar verdieping en zingeving van hun leven. Met sommigen heb je zoals dat gaat als vanzelf wat meer contact dan met anderen, misschien omdat je meer gemeen hebt, maar ook gewoonweg omdat ze dichterbij wonen, of uiteindelijk een min of meer gelijkluidend pad bewandelen na de opleiding.

Vorig jaar werd het jaar afgesloten met een gezamenlijke bijeenkomst in Naarden Vesting. Helaas kon ik daar toen niet bij zijn. Gelukkig hebben we dit feestje het afgelopen weekend nog eens dunnetjes overgedaan. Het was heerlijk warm, zwoel weer. We verzamelden wederom in Naarden Vesting in een pittoresk huisje met kleine binnentuin van een van ons. Onder de parasols kwebbelden we met zijn veertienen en een kop koffie in onze hand over al onze ervaringen en ontplooide initiatieven in het afgelopen jaar.

Na een uurtje arriveerde de singer songwriter Marcel Luntungan die ons, tussen ons in gezeten, trakteerde op een aantal prachtige bekende covers en eigen nummers uit zijn uitvaart repertoire. De zwoele wind droeg de klanken van de gitaar en zijn stem de aangrenzende tuinen in. Na afloop wisselden we visitekaartjes met Marcel uit om hem in ons livemuziek assortiment op te nemen en gingen we verder met een picknick aan de overkant van de straat onder een grote eikenboom, midden op de muren van de vesting. De meegebrachte kleedjes en etenswaren werden uitgestald. Om de beurt vertelden we na de lunch nu aan de groep waar we zoal mee bezig waren en voor we het wisten was de dag alweer om en aanvaarden we de terugreis naar huis. Geïnspireerd en voldaan en met de belofte van weer een reünie in het volgende jaar op zak.

auto swap

2010-03-25T15:34:00.002+01:00

Een jaar geleden reden we met ons gezin nog in een knalgroene Mazda. Makkelijk want dat ding kon je uit duizenden herkennen in straten en op parkeerplaatsen met alleen maar blik. Bart vond echter dat een uitvaartbegeleider zich in een respectabele auto moet presenteren. Ik heb helemaal niets met auto's en weet van niemand waarin hij rijdt, maar ik weet dat veel mensen daar anders over denken. Ook al interesseert het mij niet, hij heeft waarschijnlijk wel gelijk.
Er kwam een mooie glimmende goudkleurige Mazda voor in de plaats. Een ruime auto waar best veel in kan en een automaat, lekker makkelijk in de stad. Langzamerhand verzamelde ik spullen voor mijn bedrijf. Bamboe-schragen, een koeling, een schaarwagen en een opbaarplank. Alles past in de auto maar echt makkelijk is het niet. En de opbaarplank past prima, maar een kist zou er niet in kunnen. En eigenlijk vind ik dat laatste niet prettig, want ik ben graag onafhankelijk. De jongens van het rouwvervoer rijden graag en draaien hun hand nergens voor om, maar het is toch prettig als je ook iets zelf kan doen als het nodig mocht zijn.

Dus Bart is zich al een aantal maanden aan het orienteren op een stationwagen. Wederom Bart, want als ik moet nadenken over het kopen van een auto (en voor mijn gevoel hadden we de huidige auto nog maar net) word ik al opstandig. Ik vind het gewoon zonde, terwijl ik wel geniet van het rijden in een goede auto en ook nog vind dat hij het altijd moet doen. Het is tenslotte slechts een gebruiksvoorwerp, net als een computer.

Van het weekend was het dan zover. Onze garage had een tweedehands Mazda station binnen gekregen en dus gingen we op pad. Een glimmende donkergrijze limousine, niks mis mee. Terwijl ik een rondje langs de te koop staande auto's liep, die me eigenlijk niets interesseerde, onderhandelde Bart met de garagist. Ik hield me er verre van. Onderhandelen en auto's kopen is gewoon niet mijn ding.

Nu staat hij voor de deur te glimmen. Wie had ooit gedacht, dat ik nog eens de bezitter zou zijn van zo'n wagen. Ik niet in ieder geval.

beurs 'bewust leven, bewust sterven'

2009-11-02T20:16:00.004+01:00

In echt herfstweer ontmoette ik gister een aantal collega-uitvaartondernemers voor het Archeon. Er werd door de maakster van Voor Altijd (een boek met bijzondere funeraire produkten) een herdenkingsbeurs met als thema 'bewust leven, bewust sterven' gehouden. Er waren een paar hallen gereserveerd, waarin een keur van standjes stonden opgesteld. De standjes waren grofweg onder te verdelen in standjes over:

artikelen om de uitvaart zoals kisten van karton, wilgentenen en papier maché of prachtige kistkleden en waden, kindermandjes, de kinderrouwauto, rouwmotor of rouwfiets en op maat gemaakte rouwkaarten uit een keur van foto's uit collectie of zelfgemaakt;
gedenktekens van steen, brons, roestvrijstaal of keramiek en urnen op maat ontworpen of samen gemaakt;
troostartikelen zoals een plexiglas-gedenkaltaar, een rouwknoop, een beschermengel, gedenksieraden, een lappenpop en kaarten;
procesbegeleiders zoals hospice, uitvaartondernemer, nabestaandenplanner of rouwtherapeut;

Ik vind het altijd weer bijzonder inspirerend in gesprek te raken met al die mensen die vol vuur hun produkt of dienst aanprijzen en hun visie en verhalen daarover te horen. Hun openheid en levenslust vind ik altijd weer verrassend. Sommigen heb ik al eens gezien op een andere beurs, sommige gezichten zijn voor mij nieuw en er is altijd wel weer wat nieuws te ontdekken.
Deze keer was dat voor mij een kwartet. Een kwartet dat met kinderen gespeeld kan worden als mogelijkheid om de dialoog over de dood, een uitvaart of een verlies te openen. Een prachtig kwartet met duidelijke foto's en tekeningen. Ik was er gelijk van gecharmeerd en kon het niet laten het te kopen. Het sluit duidelijk aan bij mijn visie dat kinderen als ze goed worden begeleid er veel baat bij hebben bij dood en afscheid te worden betrokken en goed geinformeerd moeten worden. De dood en afscheid nemen is onvermijdelijk een onderdeel in ieders leven. En hoe we kinderen ook verdriet zouden willen besparen, we kunnen ze er lang niet altijd tegen beschermen. Daarom vind ik het belangrijk ook kinderen de ruimte te geven afscheid te nemen, op hun eigen manier te kunnen rouwen en ze open over de dood tegemoet te treden. Misschien zal ik het eens als hulpmiddel gebruiken of uitlenen, maar ook zo is het in mijn ogen al een parel.

Hoe verder de dag vorderde hoe harder het begon te regenen. In de stromende regen verdwaalden we al kwebbelend aan het eind van de dag vervolgens in het park op weg naar de uitgang. Kletsnat namen we uiteindelijk voldaan en geinspireerd afscheid en waaierden we weer uit over Nederland.

opening

2009-10-25T15:00:00.000+01:00

De opening van mijn bedrijf 'betrokken uitvaarten' stond pas gepland op 1 december 2009. Direct na de zomervakantie ben ik van start gegaan met organiseren en netwerken. Mijn werk bij de overheid heb ik officieel teruggebracht tot 3 dagen per week, zodat ik twee dagen en het weekend heb om mijn bedrijf op te zetten.

Eind september vroegen dierbare vrienden me echter een uitvaart voor hen te regelen. Het vertrouwen dat ze in me stelden voelde als een hele eer en ik heb de mij gegeven kans met beide handen aangegrepen. Hierdoor kwam de hele organisatie in een gigantische stroomversnelling terecht. Ik nam contact op met de bedrijven die ik voor deze uitvaart wist nodig te hebben en ik werd meerdere keren geraakt door de hulpvaardigheid die mij ten deel viel. Ook werd mij duidelijk dat, om zaken te kunnen doen met een aantal bedrijven, registratie bij de kamer van koophandel een vereiste was. Dus voor ik het wist racete ik na zo'n telefoontje met de fiets naar de kamer van koophandel en een half uur later stond ik officieel geregistreerd als 'betrokken uitvaarten' per 1 oktober 2009. Wel met een kanttekening, want de naam 'betrokken uitvaarten' waar ik al maanden op aan het kauwen was en die ik in tientallen variaties aan me voorbij had laten gaan, vond de betreffende medewerkster die de registratie uitvoerde wel weinig specifiek.
Het was even slikken. Daar zit je dan, eindeloos over de naam nagedacht, geen bedrijven gevonden met dezelfde naam, noch een geregistreerd domein en dan word je opeens onverwacht gevraagd of je geen andere naam hebt. Nou nee, die had ik niet. Dus na enig gesteggel bleef het bij 'betrokken uitvaarten'.

Thuiskomend heb ik gelijk een handelsnaam onderzoek aangevraagd, en een dag of vijf later kwam gelukkig de uitkomst met geen bezwaar al binnen. Dat was een hele opluchting, want in de tussentijd was de eerste post op de bedrijfsnaam al bij me op de deurmat gevallen en kon ik me al geen andere naam meer voorstellen.

De eerste uitvaart van 'betrokken uitvaarten' is inmiddels achter de rug, en met een enorme ervaring rijker en een schat aan informatie ga ik stap voor stap verder om mijn bedrijf vorm te geven.

Tot begin december 2009 moet er nog van alles geregeld worden, daarna zal ik ook pas gaan adverteren en een bijeenkomst organiseren om de opening te vieren en kenbaar te maken.